 |
Web Hosting by Netfirms | Free Domain Names by Netfirms |
|
|
|
|
مطالب و مقالات وابسته |
|
فصلنامه های سال جاری در اعماق خوشه قلائص
|
|
در اعماق خوشه قلائص
خوشه ستاره اي پروين تنها مجموعه ديدني با دوربين هاي دو چشمي نيست . در حقيقت سر V شکل تاروس نيز خود يک خوشه ستاره اي باز محسوب مي شود که ما آن را قلايص مي ناميم .در تاريخ اساطيري يونان باستان ، قلايص نمايي از چند خواهر است ، خواهران ناتني مجموعه ي پروين و دختران ايترا4 و اطلس5 .دانسته هاي ما از قلايص به قرن هشتم قبل از ميلاد باز مي گردد : زمان هسيود6 ، يکي از پيرترين شاعران يونان باستان . او خواهران را به نامهاي نيمفس7 ، گريسه8 ، فيزيل9 ، کرونيس10 ، سليا11 با تاج با شکوهش ، فاکوي12 دوست داشتنی و يودوراي13 جامه بلند توصيف کرده که مردم زمين آن را قلايص مي نامند .امروزه مي توانيم هفت ستاره ي درخشانتر از قدر 5 را در بخش v شکل صورت فلکي ثور شمارش کنيم که البته با دوربين هاي دو چشمي تعداد بيشتري آشکار مي شوند . در حقيقت محدوده ي ستاره هاي اين خوشه 5/5 درجه آسمان را در برمي گيرد . در اين محدوه 130 ستاره ي درخشانتر از قدر 9 وجود دارد که با دوربين هاي دو چشمي 50 ميليمتري قابل روئيتند .اما يک شياد نيز در اين مجموعه وجود دارد . اين شياد آسماني چيزي نيست جز الدبران14 يا عين الثور ( چشم گاو ). الديران يک ستاره غول زرد از رده ي طيفي K است که بر خلاف ظاهرش عضو حقيقي خوشه ي قلايص محسوب نمي گردد . در عوض بوطر جالبي در پس زمينه و در جلوي اين مجموعه واقع شده است يعني بين ما و اعضاي حقيقي اين خوشه .تحقيقات نشان داده اند که خوشه قلايص 150 سال نوري از ما فاصله دارد در حاليکه الدبران در کمتر از نصف فاصله از ما جای دارد.پر نورترين ستاره اين خوشه ө2 - ثور است که قدر ظاهري اش 4/3+ مي باشد . اين ستاره به همراه ستاره ي ديگري به نام ө1 - ثور که از قدر 8/3+ است ستاره اي دوتايي بسيار مشخص و زيبا را تشکيل مي دهند که به راحتي با چشم غير مسلح د رجنوب غربي ستاره ي الديران قابل مشاهده اند .ө2 - ثور در رده طيفي A7 جاي دارد و بسيار بزرگتر و داغتر از خورشيد ماست در حاليکه ө1 - ثور يک غول از رده ي طيفي G7 است ، ستاره اي بزرگتر از خورشيدکه داراي دماي سطحي کمتري است .اگر شما در تشخيص رنگ و تفکيک ستاره ها دقيق باشيد درست در نزديکي ستاره ي ө1 - ثور ستاره ي غول زرد رنگي را نيز خواهيد ديد که نشانگر دوتايي بودن ستاره ө1 است .مطالعه اين خوشه با دوربين هاي دوچشمي چندين ستاره ي دوتايي و سه تايي ديگررا آشکار مي کند .
در بررسيهاي حرفه اي ، اين خوشه در فهرست شناسايي خوشه ها با نام اختصاصي ملوتي 25 شناخته مي شود . اين فهرست در سال 1915 ميلادي توسط فيليبرت ژاکوس ملوتي15 از روي نقشه هاي تهيه شده بوسيله ي فرانکلين آدامز16 ابداع و منتشر گرديد. اين خوشه زماني در اين فهرست جاي گرفت که آن را براي اولين بار به عنوان يک خوشه ي ستاره اي شناسايي کردند . اگرچه آن خيلي پيشتر در نقشه هاي ستاره اي ثبت شده بود ولي راصدان حرفه اي چون شارل مسيه17 و ويليام و جان هرشل18 هرگز آن را به عنوان يک خوشه ي ستاره اي تلقي نکردند . با ترسيم درخشندگي و رده ي طيفي تمام ستارگان اين خوشه بر نمودار هرسپرونگ راسل19 (HR) ، به وضوح آشکار مي شود که اعضاي اين خوشه منشاء پيدايش يکساني دارند و همه ي آنها داراي سن متوسطي در حدود 790 ميليون سال مي باشند . در مقابل سن ستاره هاي خوشه ي پروين حدود 100 ميليون سال برآورد مي شود.جالب آنکه همه ستاره هاي خوشه ي قلايص حرکت ويژه يکساني دارند و به طور هماهنگ در ميان کهکشان راه شيري حرکت مي کنند .
داود همتی
|
||||||||||||||||||||||||||||
