NSSRA :: leonid meteor shower

بارش شهابی اسدی

نخستين رصد اين بارش دست کم به هزار و صد سال پيش بر می گردد. در سال ۹۰۲ ميلادی، منجمان مصری بارش اسدی را رصد کردند. آنها اين نمايش را به سقوط باران گونه ستاره ها تشبيه کردند. در گذرهای بعدی نيز منجمان چينی، ژاپنی ، فرانسوی، پرتقالی و منجمان مسلمان (بارش ۱۲۰۲ م) بارش اسدی را ثبت کردند.

ظهور چشمگير بارش اسدی ۱۷۹۹ را بسياری از دريانوردان و ساکنان قاره آمريکا رصد کردند. در سال۱۸۳۳نيز بارش اسدی شگفتی آفريد. در مدت چند ساعت تعداد شهاب ها به هزاران عدد در ساعت رسيد . بطوريکه بسياری تصور کردند،جهان به پايان رسيده است. در اين سال رصدگران با مشاهده شهاب ها، کانون بارش را تشخيص دادند.

در سال ۱۸۳۷ ، «هاينريش اولبرس» با بررسی بارش اسدی در دهه های گذشته ، دوره فعاليت آن را ۳۳ يا ۳۴ سال تعيين کرد. در روزهای پايانی سال۱۸۶۵ ، «ارنست تمپل » دنباله دار قدر ششمی را در دب اکبر کشف کرد. در ابتدای سال بعد تاتل(از رصدخانه هاروارد) نيز به طور مستقل موفق به کشف اين دنباله دار شد. دنباله دار تمپل-تاتل در دوازدهم ژانويه ۱۸۶۶ به حضيض رسيد. در سال های۱۸۹۹ و ۱۹۳۳ به رغم پيش بينی رگبار شهاب های اسدی فعاليت آن کم بود. امروزه می دانيم ، علت آن اثر اختلالات گرانشی سياره های مشتری و زحل است که گاهی باعث دور شدن توده ذرات دنباله دار از مدار زمين می شود. بارش اسدی در سال۱۹۶۶ غوغايی آفريد. در مدت کوتاهی آسمان پر از شهاب شد. بطوريکه برخی از رصدگران در آمريکای شمالی از ظهور۳۰ شهاب در يک ثانيه خبر دادند !

دنباله دار تمپل-تاتل در آخرين گذر خود در نهم اسفند۱۳۷۷ به حضيض مدارش رسيد. در اين سال اوج بارش ۲۰ ساعت زودتر از زمان پيش بينی شده ، يعنی در سپيده دم آبان اتفاق افتاد و بسياری از رصدگران رصدگران از مشاهده آن محروم شدند. ولی آنهايی که يک روز زودتر به پيشواز رفته بودند. آذر گوی های بی نظيری را ديدند. «ديويد اشر» از رصدخانه آرماق در ايرلند در مقاله ای علت اين اوج زودهنگام را برخورد زمين با رشته ای از ذراتی توصيف کرد که از گذر دنباله دار تمپل-تاتل در سال۱۳۳۳ميلادی به جا مانده بودند! اين توده دارای ذرات بزرگتری بود. در نتيجه تعداد آذر گوی های آن بيش از حد معمول گزارش شد .در سال ۱۳۷۸ بارش اسدی در۵:۳۰ صبح ۲۷ آبان با ZHR حدود۳۷۰۰ به اوج خود رسيد. در اين زمان کانون در ارتفاع زيادی قرار داشت و بسياری از ساکنين خاور ميانه توانستند شاهد اين آتش بازی آسمانی باشند.در سال ۱۳۷۹تعداد شهابها افت کرد بطوريکه در زمان اوج مقدار ZHR از۵۰۰ بالاتر نرفت. در سالهای ۸۰ و۸۱ بارش اسدی دارای دو اوج مشخص بود. و مقدار ZHR آن به حدود ۳۰۰۰ رسيد. اما پيش بينی ها نشان می دهد که دوره رگبارهای آن به پايان رسيده است.

کانون اين بارش در ساعت۰۰:۳۰طلوع می کند و در۳:۰۰ ارتفاع آن به۳۰ درجه می رسد. شهابهای اسدی با سرعت ۷۲Km/sجزء سريعترين شهابها هستند و به همين دليل اغلب به رنگ سفيد ديده می شوند.